Een dresscode vertelt hoe formeel de gastheer het wil, van casual chic tot white tie. Het verschil zit in drie dingen, het jasje, de das en de lengte van de jurk. Op Nederlandse uitnodigingen kom je er acht regelmatig tegen, elk met eigen regels voor heren en dames.
Er zijn acht dresscodes die je vaak op een uitnodiging ziet, van een chino met overhemd tot een rokkostuum. De tabel zet ze op volgorde, de losste bovenaan.
| Dresscode | Heren | Dames |
|---|---|---|
| Casual chic | chino of donkere jeans met overhemd | nette jeans of rok met blouse |
| Smart casual | colbert zonder das, loafers | pantalon met blazer |
| Summer chic | linnen of katoenen pak zonder das | luchtige jurk tot de kuit |
| Feestelijk | pak of colbert, das mag | cocktailjurk of jumpsuit |
| Tenue de ville | pak met stropdas, overdag | mantelpak of jurk tot de knie |
| Cocktail | donker pak, das optioneel | jurk tot of net boven de knie |
| Black tie | smoking met zwarte strik | lange avondjurk |
| White tie | rokkostuum met witte strik | vloerlange jurk, lange handschoenen |
De white tie dresscode zie je in Nederland bijna alleen bij staatsbanketten en officiële gala’s. Het gaat om een rokkostuum met satijnen revers en een broek met een dubbele zijden bies, zoals De Zaak het beschrijft. Bijna niemand heeft er een in de kast, dus huren is normaal.
Tenue de ville betekent letterlijk stadskleding en vraagt om een pak met stropdas voor heren en een mantelpak of jurk tot de knie voor dames. Je ziet het vooral overdag, bij een huwelijksceremonie of receptie.
Volgens Elle België kan een broekpak ook. Een spijkerbroek valt erbuiten, hoe donker en strak hij ook is.
Over zwart zijn de meningen verdeeld. De ene trouwadviseur vindt een zwart pak overdag te avondlijk, de andere ziet er geen probleem in. Ik zou bij een ceremonie om twee uur ’s middags kiezen voor nachtblauw of middengrijs, want dan zit je bij elke uitleg goed.
Op Nederlandse bruiloften zie je vooral tenue de ville overdag en feestelijk of casual chic vanaf een uur of acht ’s avonds. Black tie blijft een uitzondering.
Staan er twee dresscodes op één uitnodiging, neem dan een laag mee die eraf kan, bijvoorbeeld een colbert dat ’s avonds over de stoel mag of een blazer over je jurk.
Staat er black tie, dan gaat het om een smoking en een lange jurk. Wat er bij een black tie dresscode precies hoort, van cummerband tot lakschoenen, is een verhaal apart. Een gewoon zwart pak met een zwarte das is geen smoking, ook al lijkt het er op tien meter afstand op.
Feestelijk betekent een pak of colbert voor heren en een cocktailjurk, rok met mooie top of jumpsuit voor dames. Het is de breedste dresscode die er bestaat, en daar zit het probleem.
De ene gastheer bedoelt een pak met das, de andere een overhemd met een glimmend randje. Mijn keuzeregel is daarom om één stap formeler te gaan dan je eerste ingeving. Een colbert dat je uittrekt lost meer op dan een colbert dat thuis hangt.
Fluweel, satijn en pailletten passen bij feestelijk in de herfst en winter. In de zomer werkt dezelfde dresscode beter met linnen, katoen en lichtere kleuren.
Zonder dresscode kijk je naar de locatie en het tijdstip. Een diner om 19.00 uur in een hotel vraagt om meer dan een barbecue om 15.00 uur in een tuin.
Twijfel je, vraag het dan. Een gastheer die geen dresscode noemt, heeft er meestal ook geen sterke mening over, en een appje kost minder moeite dan een avond lang de enige in pak zijn.
Nee, volgens de klassieke etiquette niet. Op de tijd letten geldt bij black tie en white tie als onbeleefd tegenover de gastheer. In de praktijk dragen veel mannen toch een dun horloge onder de manchet, en daar zegt bijna niemand iets van.
Ja, bij een avondfeest en bij black tie is zwart gewoon. Overdag ligt het gevoeliger, omdat zwart dan als somber kan overkomen. Wit en ivoor laat je in alle gevallen aan de bruid.
Bij smart casual hoort een colbert of blazer, bij de dresscode casual chic niet per se. Casual chic is een verzorgde versie van wat je in het weekend draagt. Smart casual zit een stap hoger en wordt vaak gevraagd bij een zakelijke borrel.
Een smoking is welkom maar niet verplicht. Een donker pak in nachtblauw of antraciet met een effen das is dan ook correct. Dames kiezen een lange jurk of een nette cocktailjurk.

Over Isa
Isa is schrijver bij The Fashion Outlet. Ze schrijft over mode, beauty, sieraden en accessoires, van outfits voor een feestdag tot het kiezen van de juiste ring. Trends vindt ze leuk, maar ze kijkt vooral naar wat bij jou past.